Harmonogram AI Act dla e-commerce: co dzieje się 2 sierpnia 2026 i jakie są sankcje
AI Act wchodzi w życie etapami, a nie jednego dnia. Dla sklepu internetowego z całego kalendarza liczy się przede wszystkim jedna data — 2 sierpnia 2026 — bo od tego dnia obowiązuje oznaczanie realistycznych treści stworzonych przez AI. Poniżej porządkujemy harmonogram, opisujemy polską ustawę o systemach AI i tłumaczymy, co realnie oznaczają sankcje z art. 99.
Kalendarz w skrócie
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act) stosuje się w kilku falach:
- 1 sierpnia 2024 — rozporządzenie wchodzi w życie (zaczyna biec vacatio legis).
- 2 lutego 2025 — zaczynają obowiązywać zakazy dotyczące niedopuszczalnych praktyk AI oraz przepisy o kompetencjach w zakresie AI.
- 2 sierpnia 2025 — obowiązki dla modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz przepisy o organach nadzoru i karach.
- 2 sierpnia 2026 — stosowanie ogólne, w tym obowiązki przejrzystości z art. 50: oznaczanie realistycznych obrazów i innych treści stworzonych lub istotnie zmienionych przez AI. Ten etap już trwa.
- 2 grudnia 2026 — koniec okresu przejściowego z rozporządzenia (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI). Dotyczy wyłącznie dostawców generatywnych systemów AI wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026, którzy do tej daty mają wdrożyć znakowanie maszynowe z art. 50 ust. 2. Sprzedawców-deployerów ten okres nie obejmuje.
- 2 sierpnia 2027 — dodatkowe obowiązki dla części systemów wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty.
Dla większości sprzedawców e-commerce właściwa jest data 2 sierpnia 2026 i art. 50. Pozostałe etapy dotyczą głównie dostawców modeli i systemów wysokiego ryzyka.
Co konkretnie zmieniło się 2 sierpnia 2026
Od tego dnia realistyczny obraz wygenerowany lub istotnie zmieniony przez AI — w tym zdjęcie produktowe — wymaga widocznego oznaczenia przy pierwszym kontakcie klienta z treścią. Obowiązek spoczywa na tym, kto sam generuje lub istotnie modyfikuje obraz (deployer), a nie na każdym, kto publikuje cudze zdjęcie.
Obrazy wygenerowane lub zmienione przez AI przed tą datą nie wymagają oznaczania wstecz. Według finalnych wytycznych Komisji Europejskiej do art. 50 (przyjętych 20 lipca 2026, pkt 154) decyduje data wygenerowania obrazu, nie data publikacji: samo wznowienie starej oferty po 2 sierpnia 2026 nie tworzy obowiązku, ale każda nowa modyfikacja AI po tej dacie — już tak. Komisja zachęca do oznaczania także starszych treści, jeśli nie wymaga to nieproporcjonalnego wysiłku. Obok wytycznych działa dobrowolny kodeks postępowania dla oznaczania treści AI (opublikowany 10 czerwca 2026, uznany za adekwatny 8–9 lipca 2026); sprzedawca nie musi go podpisywać, żeby spełnić obowiązek.
Sankcje z art. 99 — bez straszenia, po kolei
Art. 99 AI Act przewiduje kilka pułapów kar administracyjnych, zależnie od rodzaju naruszenia:
- do 35 mln euro lub 7% rocznego światowego obrotu — za stosowanie zakazanych praktyk AI (art. 5);
- do 15 mln euro lub 3% rocznego światowego obrotu — za naruszenie pozostałych obowiązków, w tym obowiązku przejrzystości z art. 50;
- do 7,5 mln euro lub 1% obrotu — za podanie organom nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji.
Dla naruszenia obowiązku oznaczania właściwy jest pułap 15 mln euro lub 3% obrotu. Wysokość konkretnej kary zależy od skali i wagi naruszenia — to górne granice, a nie kwoty automatyczne.
Ważne zastrzeżenie: dla małych i średnich firm oraz start-upów stosuje się niższą z dwóch wartości (kwotę lub procent), a nie wyższą. Dla mniejszego sklepu realny pułap jest więc znacznie niższy niż nagłówkowe „15 mln euro".
Kto i od kiedy egzekwuje w Polsce
Kara administracyjna wymaga krajowego organu nadzoru, który ją nałoży. W Polsce jest nim Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), powołana ustawą z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Ustawa weszła w życie 11 sierpnia 2026, ale przepisy o nadzorze, kontroli i karach administracyjnych stosuje się dopiero od 28 października 2026. Dziś KRiBSI nie nakłada jeszcze kar za naruszenie art. 50.
Do tego czasu realniejsza od kary z AI Act jest presja z dwóch innych stron: zasad serwisów sprzedażowych (np. wymóg deklaracji treści AI na Allegro) oraz prawa ochrony konsumentów (UOKiK, przepisy wdrażające dyrektywę Omnibus). To one wcześniej dotkną przeciętnego sklepu — dlatego oznaczanie treści AI warto potraktować jako normalny element porządkowania oferty, a nie jako reakcję na jedną datę.
Co z tym zrobić teraz
Obowiązek już działa, a przepisy o karach ruszą 28 października 2026. Przejrzyj zdjęcia, rozdziel je na wymagające oznaczenia, niewymagające i graniczne, przygotuj oznaczenia dla swoich kanałów sprzedaży i zapisz powód decyzji przy przypadkach spornych.
KontrolAI to narzędzie i API dla sklepów internetowych: sprawdza zdjęcia w katalogu, wskazuje obrazy z AI wymagające oznaczenia i zapisuje decyzje. Nie zastępuje porady prawnej. Chcesz wiedzieć więcej? Dołącz do listy.
Powiązane artykuły
- Art. 50 ust. 4 AI Act — co musi zrobić sklep — treść obowiązku i kogo dotyczy.
- Oznaczanie AI a Omnibus i UOKiK — druga oś ryzyka, która działa już dziś.
- FAQ: oznaczanie treści AI w e-commerce — krótkie odpowiedzi na najczęstsze pytania.
Zastrzeżenie i źródła
To nie jest porada prawna. Tekst przedstawia ogólny harmonogram i zasady sankcji z AI Act; nie odnosi się do sytuacji konkretnej firmy. Praktyka KRiBSI oraz stosowanie wytycznych Komisji Europejskiej do art. 50 (przyjętych 20 lipca 2026) mogą się zmieniać. W razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem.
Źródła: Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act) — EUR-Lex (art. 50, art. 99, art. 113) · Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI) — EUR-Lex · Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) · Wytyczne Komisji Europejskiej do art. 50 (20 lipca 2026) · Europejski Urząd ds. AI · UOKiK